Gdy w latach 50-tych XIX wieku leżące nad rzeką Czarną tereny odwiedził prekursor polskiej literatury fantastyczno-naukowej Teodor Tripplin, zaskoczył go ogrom i zakres działalności przemysłowej prowadzonej na tym obszarze. Świadczyły o tym liczne wielkie piece, fryszerki, walcownie i pudlingarnie żelaza, będące stałym elementem ówczesnego krajobrazu okolic Rudy Malenieckiej, Końskich, Stąporkowa i Niekłania Wielkiego. Jak pisał wspominany podróżnik: „Fryszerki, wielkie piece, walcownie, parowe młoty, są tu może w większej ilości, jak w całej reszcie pozostałego kraju, a tumany dymu z długich fabrycznych kominów i miriady iskier świecących nocną porą, każą wierzyć podróżnemu, że to jest okolica cyklopów”. Bujna wyobraźnia literata w wielkich mechanizmach hutniczych i konstrukcjach górniczych dostrzegła dzieło mitycznych cyklopów, pustoszących głębiny ziemi w poszukiwaniu rudy żelaza, by następnie wytopić ją i przekuć w hefajstowskich kuźniach w pioruny i inne boskie atrybuty.

W swych wyobrażeniach nie był on jednak daleki prawdy. Na przełomie XVIII I XIX wieku tereny te były jednym z najważniejszych regionów przemysłowych Zagłębia Staropolskiego, który znany był jako Dolina Czarnej. W jej granicach znalazły się ziemie leżące w dorzeczu rzeki Czarnej, stanowiącej najdłuższy, prawobrzeżny dopływ Pilicy. Obok terenów nadrzecznych obszar Doliny Czarnej obejmował grunty stanowiące zaplecze surowcowe dla miejscowych kopalń, fabryk i warsztatów metalurgicznych. Niektóre z nich dały początek wielkim kompleksom hutniczo-górniczym, wokół których koncentrowała się działalność przemysłowa oraz procesy urbanizacyjne.

Dziś o przemysłowych tradycjach regionu świadczą nieliczne już relikty dawnych zakładów przemysłowych, układów hydroenergetycznych i ciągów technologicznych, które nadal widoczne są w miejscowym krajobrazie. W ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, odbywających się w roku bieżącym pod hasłem „Krajobraz dziedzictwa-dziedzictwo krajobrazu”, Stowarzyszenie „W Dolinie Czarnej” oraz Zabytkowy Zakład Hutniczy w Maleńcu pragną zaprosić do bezpłatnego udziału w cyklu imprez promujących lokalne dziedzictwo poprzemysłowe pn. „Kraina Cyklopów: kuźnice i wielkie piece”. Impreza rozpocznie się 17 września 2017 roku (niedziela) o godzinie 13.00 na terenie Zabytkowego Zakładu Hutniczego w Maleńcu, Piknikiem Rodzinnym z wieloma atrakcjami. Dla najmłodszych Organizatorzy imprezy zaplanowali m.in. warsztaty rękodzieła artystycznego, face painting i zawody w wędkowaniu, naukę gry w petanque, wbijanie gwoździ, pamiątkowe bicie monety, pokazy filmowe, tor przeszkód dla dzieci, układanie wieży z klocków Mega Jenga, pokazy dawnych prac domowych i rolnych (Muzeum Ludowe w Adamowie), a także seanse filmów sferycznych w Mobilnym Planetarium i wspólne pieczenie (fryszowanie) kiełbasek. O godzinie 15.00 zaprezentowana zostanie interaktywna mapa dziedzictwa przemysłowego powiatu koneckiego. Jednocześnie w budynku zabytkowej gwoździarni otwarta zostanie wystawa historyczna pt. „Kraina Cyklopów: kuźnice i wielkie”. Pod taką samą nazwą rozegrana zostanie gra plenerowa z elementami RPG, której uczestniczy otrzymają drobne upominki od Organizatorów wydarzenia. Wszyscy ci, którzy po raz pierwszy odwiedzą zabytkową fabrykę żelaza w Maleńcu, będą mieli okazje jej bezpłatnego zwiedzenia z przewodnikiem. W trakcie zwiedzania uruchomione zostaną ponad 150-letnie maszyny i urządzenia przemysłowe. Imprezę zakończy koncert zespołu „RETMIX”, grającego utwory muzyki rozrywkowej i biesiadnej. Wszystkich zainteresowanych serdecznie zapraszamy do udziału w/w wydarzeniu. Wstęp bezpłatny.

Wydarzenie współfinansowane ze środków Województwa Świętokrzyskiego w ramach realizacji zadania publicznego pn. „Kraina Cyklopów: kuźnice i wielkie piece”

Patronat honorowy:
Starosta Konecki
Wójt Gminy Ruda Maleniecka

Patronat medialny:
Tygodnik Konecki
Wieści. Gazeta Regionalna