Maleniec "Zabytek Zadbany 2021"

„Zabytek Zadbany” to ogólnopolski konkurs organizowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków. Celem konkursu jest promocja opieki nad zabytkami poprzez propagowanie najlepszych wzorów konserwacji, utrzymania i zagospodarowania zabytków.

„Zabytek Zadbany” to ogólnopolski konkurs organizowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków. Celem konkursu jest promocja opieki nad zabytkami poprzez propagowanie najlepszych wzorów konserwacji, utrzymania i zagospodarowania zabytków. Do tegorocznej edycji konkursu zgłoszono 136 zabytkowych obiektów w 6 kategoriach: Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu; Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu (w tym założenia dworskie i pałacowe); Adaptacja obiektów zabytkowych; Architektura i budownictwo drewniane; Zabytki techniki (w tym budownictwo przemysłowe i inżynieryjne). Kategoria specjalna: właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem. Do konkursu z terenu województwa świętokrzyskiego zgłoszono: Wiatrak Holenderski w Krasocinie, Zamek Królewski w Chęcinach, Synagogę w Szydłowie, Klasztor Bernardynek w Świętej Katarzynie oraz Zabytkowy Zakład Hutniczy w Maleńcu. Spośród tych obiektów jedynie dawna fabryka żelaza w Maleńcu znalazła się w gronie 21 wyróżnionych przez organizatorów konkursu zabytkowych budowli. Obiekt nominowany w kategorii „Zabytki techniki” został wyróżniony za prace konserwatorskie, które przeprowadzono w ostatnich latach przy obiekcie – „podkreślające wartość użytkową obiektu dawnej techniki i umożliwiające podjęcie w nim działań edukacyjnych przybliżających rozwój gospodarczy regionu”. Otrzymane wyróżnienie-co podkreśla dr Maciej Chłopek, dyrektor Zabytkowego Zakładu Hutniczego w Maleńcu-stanowi podsumowanie wieloletnich wysiłków różnych środowisk na rzecz zachowania tego unikalnego w skali europejskiej zabytku techniki. Wielu działań nie udałoby się zrealizować, gdyby nie wsparcie ze strony pani Anny Żak-Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz Daniela Czernka z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Kielcach. Duży udział w zachowaniu obiektu mieli pracownicy i studenci Politechniki Śląskiej w Katowicach, w tym m.in. prof. dr hab. Adam Hernas, prof. dr hab. Teresa Lis, dr hab. Marek Cieśla, prof. Pol. Śl., dr Marek Plaza, inż. Sławomir Lis i wielu innych. Pod ich kierunkiem w latach 1970-2013 przeprowadzono szereg prac konserwatorskich, które zabezpieczyły zabytkową infrastrukturę dawnego zakładu przemysłowego w Maleńcu.  W 2004 roku obiekt został zakupiony przez Powiat Konecki, co otworzyło drogę do podjęcia zorganizowanych działań na rzecz jego zachowania i wykorzystania w działalności kulturalnej i edukacyjnej.  Kolejne władze powiatu koneckiego, którym przewodzili starostowie Adam Sosnowski, Andrzej Lenart, Bogdan Soboń uczyniły z Maleńca jedną z wizytówek regionu, corocznie zabezpieczając w budżecie powiatu środki finansowe na jego utrzymanie i zachowanie. Polityka ta kontynuowana jest również przez obecne władze powiatu koneckiego na czele ze starostą Grzegorzem Piecem. Dzięki przekazywanym środkom finansowym, pochodzącym z samorządu powiatowego, możliwa jest realizacja szeregu działań o charakterze inwestycyjnym. Te zaś umożliwiają wykorzystanie zabytkowej infrastruktury na potrzeby lokalnych środowisk kulturalnych, edukacyjnych oraz na cele turystyczne. Dziś Zabytkowy Zakład Hutniczy w Maleńcu to jeden z symboli regionu, a jednocześnie powód do dumy dla mieszkańców powiatu koneckiego, którego dziedzictwo historyczne stanowi ważny element krajobrazu kulturowego województwa świętokrzyskiego.